Hasan Paşa Hanı, Diyarbakır’ın Sur ilçesinde bulunan ve Osmanlı döneminden günümüze ulaşan en önemli tarihi yapılardan biridir. 1572-1575 yılları arasında Diyarbakır Valisi Sokullu Hasan Paşa tarafından yaptırılan han, geçmişte İpek Yolu üzerinde seyahat eden tüccarların konaklama ve ticaret merkezi olarak kullanılmıştır. Tarihi dokusu ve mimarisiyle Diyarbakır’ın kültürel mirasının önemli parçalarından biridir.
Kesme bazalt taşlarla inşa edilen Hasan Paşa Hanı, geniş avlusu, kemerli yapıları ve iki katlı mimarisiyle dikkat çekmektedir. Alt katlarda geçmişte ahırlar ve depolar bulunurken, üst katlar konaklama amacıyla kullanılmıştır. Günümüzde ise han içerisinde kahvaltı salonları, kafe ve yöresel ürün dükkânları yer almakta olup ziyaretçilere tarihi atmosfer eşliğinde keyifli bir deneyim sunmaktadır.
Diyarbakır Ulu Cami’ye oldukça yakın konumda bulunan Hasan Paşa Hanı, özellikle yöresel Diyarbakır kahvaltısıyla ünlüdür. Tarihi Sur içinde yer alan han, yerli ve yabancı turistlerin en çok ziyaret ettiği noktalardan biri olarak şehrin tarihi ve kültürel yaşamını yansıtmaya devam etmektedir.
